Hayatın Yeni Perdesi: Emeklilik

,

Bir gün ofisimden içeri olgun yaşta güzel bir bayan girdi. “Hoşça kalın demeye geldim, emekli oluyorum.” dedi. Yönetici olan meslektaşıma nedenini sorduğumda, yeterli düzeyde görev yaptığını ifade etti. Bir kadının hayatındaki en iyi döneminde işten ayrılması beni etkiledi. Hayat hızla akıp giderken, emeklilik günü gelip çattığında zamanlamayı iyi yapmak ne güzel olur. Yoğun iş hayatı sonrası, ruhen ve bedenen özgür olmak, bunun tadını çıkarmak her çalışanın hayalidir.

Bir an düşündüm, hayatın bu yeni anahtarına kavuşsam ben ne yaparım? Herhalde şehrin şirin bir köşesine yahut sessiz bir koyun derinliğine taşınıp, kendimi bahçeye, çiçeklere vererek doğal bir yaşam sürdürmek isterim. Stresten uzak, iyi beslenip, ruhumu ve moralimi yüksek tutacak doyumsuz yerler düşlemişimdir. Orada, bol bol yürüyüşler yapmayı, temiz ve bol oksijeni içimi çekmeyi dilerim. Masmavi pırıl pırıl sularında yıldızların parıltısını izleyeceğim; rüzgarın fısıltısı, yaprağın, kuşların sesini duyarak, eteklerinde deniz olan küçük bir beldede yaşamayı hangimiz arzu etmez?

Arzu ederiz ancak çoğumuzun imkânı buna müsait değildir. Yine de emeklilik sevinç getirir, yaşamı güzelleştirir diye düşünürüm. Eş, dost ile daha çok birlikte olmaya imkân verir. Sevgisiyle bizi güçlendiren yakınlarımızla birlikte yaşama olanağı sunar. Sevincimizi artıran, acımızı dindiren, bizi neşelendiren arkadaşların varlığı en büyük değerimizdir. Yakınlarımız ve çevre ile beraber, materyal, psikolojik, fiziksel, duygusal ve entelektüel bir denge halini yakalamak ne güzel olur.

Kimileri, emekliliğin her şeyden el etek çekmek olduğunu düşünüp torunların elinden tutup parkta zaman geçirmenin hayalini kurabilir. Emekliliğin sevimsiz yanı yaşlılığa geçişin işareti olmasıdır. Ancak yaşın kabulü de bir erdemdir. Aslında, insan hayatına yeni bir anlam katan hayalleri gerçekleştirmek için oyunun ikinci perdesinin kapanması ve yenisinin açılmasıdır. Yeni bir yaşam tarzının başlangıcı için bu dönem bir moladır. Sanki enerjiyi yeniden kazanmak, kaliteli ve uzun bir yaşam sürmek için gerekli tüm girişimleri yapma fırsatıdır. Emekliliğin kadınları erkeklerden daha az korkuttuğunu ifade edebilirim. Kadınlar çevreye uyumda erkeklerden daha ustadır.

Ergenlik ve olgunluktan sonra, emekliliği hayatın üçüncü perdesinin açılması olarak görüyorum. Hepimizin bizi mutlu edecek ertelediğimiz bir yığın etkinliklerimiz var. Çevremde emekli olan yakın arkadaşlardan edindiğim izlenim; emekliliğin bilinmez bir macera ve görünmez bir boşluğa dönüşebilecek bir etap olmadığıdır. Bu devreyi keyifli ve mutlu biçimde yaşarken bize eşlik edecek sevdiklerimizle birlikte olabilmek için önceden iyi plan yapmanın yararlı olacağını söylemeliyim.

Marie-Paule Dessaint, emeklilik ve yaşam koçu; “Hayatına yeni bir anlam ver” derken şu hususlara değinmektedir: “Ana düşünce, ne ile nerede yaşayacağım, nasıl yararlı olacağımdır. Aktif yaşantımızda otomatik pilotta gibiyizdir. Profesyonel başarı, bol kazanç, bir ev satın almak, bir aile kurmak aktif yaşantımızda bir anlam oluşturur. Kariyer hırsı, bir makamdan diğerine atlama çabası sürer gider. Emeklilikte ise huzurlu bir yaşamın anahtarı bu yeni hayata bir anlam kazandırmak olacaktır. Ancak, elbette bu hiç kolay değildir. Yeni bir başlangıç yapmak için derinlemesine bir sorgulama ve güzel bir hazırlık yapmak gerekir.”

Aktif bir hayattan emekliliğe geçişte yine zengin ve yaratıcı bir varoluş inşa edilebilir. İnsan depresyona ve umutsuzluğa düşmemek için projeler geliştirebilir. Emeklilik hayatını fiziksel ve entelektüel bir bataklığa dönüştürmemek için imkânlar ölçüsünde yeni bir yaşam tarzı oluşturulur. Kenara çekilmek yerine; dayanışmaya, insanlarla iyi iletişim kurmaya, iyilik yapmaya özen göstermek son derece verimli olur.

Emeklilikte geçecek zaman diliminin can sıkıntısı, boşluk ve anlamsızlık duygusuna kapılmadan geçirilmesi için birşeyler bulup oyalanmak ve meşgul olmak kaçınılmazdır. Emekliye neşe, sevinç, mutluluk verecek “yapılacaklar” konusunda araştırıp, biriktirdiğim, özetlediğim “10 ipucunu” sıralamak isterim:

  • Gerçekçi Bütçe

Gerçekçi bir bütçe yapmalı ve uygulamalı. Borçları bitirmeden emekli olunmamalı. Emeklilikte öncelikler değişir; bazı şeyler için az para harcarken, diğerleri için çok para harcanabilir. Çalışma hayatından en az beş sene önce mantıklı bir emeklilik bütçesi yapmak ilerisi için rahatlama oluşturacaktır.

  • Hayat Projesi

Uzmanlar emeklilikten önce proje yapmayı öneriyorlar. Yıllardır bir kenara bırakılan hayallerin gerçekleştirilmesi için çaba gösterilebilir. Beklenen an gelmeden önce size mutluluk veren, en fazla zevk alacağınız, boş zamanınızı değerlendirecek yaşam projesi geliştirip güzel şeyleri düşünün. Önce ülkeyi iyice gezin, sonra yıllık bütçenize uygun başka ülkelerin merkezlerini görün.

  • İyimser Düşünme

Charlie Chaplin “Öksüz, sokaklarda aç gezerken, kendimi o zamanda dünyanın en büyük aktörü olarak görüyordum.” der. Mutlu bir emeklilik kişiye bağlıdır, müspet olmak, yaşınızı kabul etmek gerek. İnsan kendine inanmalı, kendini düşünmeli, iyimserliğini korumalı, dinlenmeli, emeklilik rahatlık olmalıdır.

  • Hayata Gülümseme

Nietzsche şöyle der: “İnsan o kadar acı çekti ki, gülmeyi yaratmak zorunda kaldı.” Bizim kültürümüzde de; Nasrettin hoca var, Hacivat ile Karagöz var. Bizim güldürümüz, eğiticidir, öğreticidir, bilgecedir. Emekli kendine değer verip, düşünüp, gülüp, eğlenip, dinlenmelidir. Her gün, her şeye gülmek için zaman ayırmalıyız, bu bizi genç tutarken daha fazla enerji verecektir.

  • Sevdiklerinle Birlikte Vakit Geçirme

Ailemizle, arkadaşlarımızla zaman geçiriyoruz ama gerçekten onlarla birlikte olmuyoruz. Sürekli elektronik aletlerimizle uğraşıyor; karşımızdakinden çok kendi düşüncelerimize odaklanıyoruz. Yapamadığımızı yapmak, yemek buluşmaları, aileye ve başkalarının hayatlarına ilgi göstermek, eski dostlukları yeniden geliştirmek ve yenilerini oluşturmak hayatımıza anlam katacaktır.

  • Motive Olmak

Dinamizm aksiyona, aksiyon dinamizme götürür. Her gün aktivite yapmak yararlıdır. Bir atasözü der ki; “zamanın değerini yapacak işi olan daha iyi bilir”. Emekli olduğumuzda, geçmiş zamandan yararlanmak, meşgul olmak ve dünyayı olabildiğince gezip görmemiz yararlı olacaktır. Dil kursları, müzik, resim, heykel, dans, bahçecilik vb. yeni teknolojilerle beceri geliştirmek zevk verecektir. Merakımız hobiye, hobi tutkuya, tutku sanata dönüşecektir.

  • Sağlık

Emeklinin en büyük korkusu sağlık durumu olup en fazla harcamayı bunun için yapar. Ortalama yaşam süresi 85’in üzerine çıkmıştır. Emeklinin önünde sağlıklı yaşamak için uzun yıllar olacaktır. Fakat kilo alma ve bazı kronik hastalıklar bu dönem kendini gösterir. Doğru beslenme, ideal kiloyu korumak, iyi sindirilmiş besinler hastalıklara yakalanma riskini azaltır. Mutlu yaşamak için düzenli sağlık kontrolleri önemlidir.

  • Gönüllülük

İnal Aydınoğlu kırk yıl önce başladığı “Gönüllülük” yolculuğunu şöyle özetliyor: “Gönüllülük karşılıksız vermektir, onun karşılığı, anne sevgisi gibi, vermekten duyduğunuz sevinç ve kalbinizdeki huzurdur.” Meşgul olmak için zamanın bir kısmını gönüllülük işlerine ayırmak; iyilik yapmak emeklilik hayatına geçişte yaşamı zenginleştirecek bir eylem olabilir. Vermek için büyük mala, varlığa, servete gerek olmadığına inanıyorum. Öğrencilere okuma zevki veren bir derneğe, okul kulüplerinin kültürel etkinliklerine katılmak arzuladığım bir faaliyet olacaktır.

  • Uyanık Zihin

Yüksek kapasite de kalma biçimi zihni uyanık tutmaktır. Üniversitede ders dinlemek, entelektüel değeri olan kitapları okumak, teknolojiden uzak kalmamak, yabancı dil öğrenmek yahut bir müzik aleti çalabilmek zihni açık tutar. Bakış açımızı pozitife yöneltebilmek, sanat ve estetik şeylerle, evcil hayvanla ilgilenmek insana mutluluk veriyor. Kişisel olarak birçoğunu uzun süredir yapmaktayım.

  • Egzersiz

Düzenli egzersiz mutluluk hissi veren endorfin hormonu salgısı oluşturuyor. Kaliteli yaşam için vücudun hareket etmesi gerekli. Evin yakınındaki bir spor salonuna üye olmak; yakın bir parkta her gün tempolu yürüyüşler yapmak vücudu zinde tutup insanı mutlu edecektir. Bunu yıllardır yaptığım için kendimi zinde hissediyorum.

Ülkemizde; emekliliğin huzurlu ve mutlu geçmesine hizmet eden, emekli insanımızın yaşamını yalnızlık duymadan neşeli bir ortamda geçirmesini sağlamak üzere, sosyal ihtiyaçlarının karşılandığı, arzuladığı etkinlik ve hobileri gerçekleştireceği güvenli ortamlar çoğalmaktadır. Ancak emekli maaşlar ile buralarda kalmak mümkün değildir.

Acımasız bir rekabet ve pozisyonların korunması isteğinin giderek arttığı çalışma hayatında çoğumuz emekliliği iple çekeriz. Ülkemizde maalesef bilgi birikimi, deneyim ve görgüye pek önem verilmemekte çalışma ortamı bir masa, bir bilgisayar ve dört duvar arasında zaman öldürmenin ötesine geçememektedir. İş hayatının son döneminde, emekliliği düşünenler maaşının azalacağı endişesi ile ayak diremekte gidebildiği yere kadar idare etmektedirler.

Nihayet, hayat emekli olmakla bitmiyor, bize sınırsız ve doyumsuz günlerin başladığı yeni ufuklar açılıyor. O halde, emekli olup istediğimiz hayatı yaşamak için önceden hazırlanmalıyız. Ben bu hazırlığı, daha çok okumak, izlenimlerimi yazmak, seyahat etmek ve bir “gönüllülük” faaliyeti üzerine yapıyorum. Yazıyı anlık yazdığım bir şiirle bitirelim:

Emekliyim

Sabrım sınırsızdır, iyi hoşgörüm,

Sabah keyifliyim, akşam yürürüm,

Emekli, kendime genel müdürüm.

Hayatta özgürüm, şatomda hürüm.

Maratonun son turunu koşarım,

Hobilerle sanatlarla yaşarım.

Emekliyim, kendime müsteşarım,

Stres yok, mutlu, huzurlu yaşarım.

Ali AKÇA

Ali Akça

Ali Akça

Yazarın Diğer Yazıları