Yüreğindeki Düşe Yolculuk

,

Çözüm sende, hiçbir şey önceki gibi olmayacak, daha iyi olacak!

İnsanın yüreğine yolculuk ederek onun başarı ve mutluluk pınarına bizzat kendisinin ulaşmasında yardımcı olan kişiye yaşam koçu diyorum. Yaptığı hizmetiyle bireyin içindeki güç merkezini gün yüzüne çıkarmasına ve kendi potansiyelinin farkına varmasına yardımcı olur. Yaşam koçu ile köprüyü birlikte geçen kişi, hedefine ulaşmak için beraber keyifli bir yolculuk yapmış olur. Kişi, yaşam koçuna açılır, o da can kulağıyla dinler, kalp gözüyle anlar, diyalog ve soru-cevaplarla hayatın gizli dilini ortaklaşa okurlar. Yaşam koçu danışana sorar, dinler, gözlemler ve onu geliştirir. Problemi olan kişi kendi önceliklerini sunar; koç tarafından kaynakları ve kısa vadeli hedefleri belirlenir.

Benzerlik var gibi görünse de bu hizmet; psikologluk, rehberlik ve danışmanlık hizmeti değildir.

Uluslararası Koç Federasyonu (IFC) koçluğu, “koçluk alanların, kişisel ve profesyonel potansiyellerini azamiye çıkarmak için esinleneceği düşündürücü ve yaratıcı bir ortaklık” olarak tanımlar. Bu tanımdan koçluğu; koçu ile danışanı arasında, kişisel ve profesyonel potansiyellerini en üst düzeye çıkarmak için yaratıcı düşünmeye teşvik eden bir süreç, bir eşlik olarak anlarız.

Cennetin yolu, hayat dediğimiz yolculuğun en son noktasında başlamaktadır. Bu kısa yolculuğun daha heyecanlı, daha keyifli, daha yaratıcı ve daha mutlu olabilmesi; bu dünyadaki örümüzün iyi ve iyiliklerle dolu geçmesine bağlıdır. Hayat bu kadar güzelken, doyurucu, dengeli ve değer verilen bir yaşam sürmek hepimizin hakkıdır. Fakat gel gör ki, aile ve çevre şartları çoğu zaman hayatın kontrolünü ele almamıza ve içimizdeki gücü keşfetmemize yardımcı olamamaktadır. Yaşam koçu, içinde sıkıntılar, problemler oluşan, çıkmaza giren bireylere yardımcı olan; onların elinden sıkıca tutarak köprüyü geçiren, hayatta yapmak istediğini düşündüren kişidir.

Bir koçun insanlara ışık tutacak gerekli eğitimleri alması, uygulama tecrübesi ile yararlı iletişim kurma ve yardımdan hoşlanma becerisi olmalıdır. Danışanın ortağı olarak onun duygu ve düşüncelerini sezebilen, yüreğindeki suskun sözcükleri konuşturan, içindeki küskün motoru çalıştıran kişi olmalıdır. Koçluk türlerinden biri olan “yaşam koçluğu” ise insanın başarılı ve mutlu bir yaşam sürebilmesi için farkındalığını arttırmaya, saklı hazinelerine ulaşma ve bunları hedef ve istekleri doğrultusunda kullanmasına destek sağlayan özel bir süreçtir. Yaşam koçu danışanı ile etkileşime girer ve sosyal çevrelerden nasıl etkilendiğini, önyargı ve tutum, tutku ve hedeflerinin nelerden oluştuğunu inceler. Engin tecrübesiyle danışanın ağzından çıkan kelimelerde onun ruh halini, içinde bulunduğu durumu, yaşadığı kaderi ve yapabileceklerini analiz ederek; bireyin kalbindeki mutluluğu ona hissettirir, yüreğine dokunup içindeki incileri ortaya çıkarır.

İnsanlar birçok nedenle kendi potansiyelinin gerisinde kalarak güvenini kaybeder. Kendini tanıyamaz ve kontrol edemez. Kimi dönemlerde yetenek ve kapasitelerini; karar ve eğilimlerini doğru değerlendiremez. Okul, iş hayatı ve toplumdan kendilerine yansıyan stres ve baskı sonucunda yılgınlığa kapılır. Dolayısıyla bir şeyler yapma hevesini, yaşam heyecan ve sevincini kaybedip kendilerine katkı yapamayacak duruma gelirler. Bu sorunlarla kimileri başa çıkarken; çoğu birey çıkmaza düşüp başkasından yardım alarak, hedeflerine odaklanıp içinde bulunduğu sıkıntılı durumdan ancak dış yardım sayesinde çıkıp rahatlar. Hayatta ne olacağını bilemeyen, düşündüğü gibi davranamayan, hayallerinin önünde engeller bulunan kişiler ilerde bambaşka bir insan olmak, daha iyi hissetmek, kendisine değer verilmesini isterler. Kendi gücünü dolu dolu kullanabilmesi ve iyi bir yaşam sürebilmesi için ona yardım ve destekte bulunacak bir yol arkadaşına gereksinim duyar. İşte profesyonel yaşam koçları bu tür kişilere gerekli araç ve tekniklerini uygulayarak onların tutum ve becerilerini değiştirerek, onları daha etkin, verimli ve zengin hale getirebilirler.

Üstelik bu işbirliği danışanın kendi arzusuyla ve kendisi için yapması hususunda yaşam koçunun destek vermesiyle gerçekleşir. Bu beraberlik sayesinde danışanın bakış açısını değiştirip, onu avuntudan değişime yönelterek etkin düşünmesi sağlanır. Birlikte çıkılan yolculuk boyunca; danışan düşünce yapısını, beslenme tarzını, kafa yapısını değiştirir; aktif yaşam tarzı ve birlikte hedefler oluşturulur. Günün sonunda bireyin yaşamında olumlu, derin ve kalıcı bir değişim oluşur. Dwight D.’nin “Motivasyon; insanların onlardan yapmalarını istediğiniz şeyi, siz istediğiniz için değil, kendileri istedikleri için yaptıklarını düşünmelerini sağlamaktır.” sözüyle adeta yaşam koçlarının sunduğu hizmeti ifade etmektedir.

İyi eğitim almış erdemli yaşama sahip yaşam koçu; kendi potansiyelini ve sınırlarını aşmış, yaşam tecrübesi yüksek, yaşamını bir şölen haline getirmiş kişidir. Danışanına güçlü ve doğru sorular yönlendirerek daha kaliteli bir hayat sürmesine, problemini çözerek daha iyiye ulaşmasına yardımcı olur. Biliyoruz ki, tek bir soru bile birçok engeli kaldırıp kişinin yaşam tarzını değiştirir. Konfüçyüs, “Uzun bir yolculuk tek bir adımla başlar.” diyor. Yaşam koçlarına gereksinim duyan bireyler, bir kararla; ruhen, zihnen ve bedenen enerjik ve canlı bir yaşama adım atabilirler. Korkularla dost olup, heyecanlarla kol kola kendilerine giden yola koyulurlar. Çözüm kendi içlerindedir.

Yaşam koçu, kişisel ve mesleki alanda, insan ilişkilerinde tecrübeli olandır. Aynı sorunu yaşamış ve çözmüş birileri insanı iyiye götürür. Doğru sorularla tüm seçenekler görülecek, bu dinamik süreçte danışan cevaplarını kendisi bulacaktır. Çoğu beceriler nasıl ustadan öğrenilmişse, yaşam koçu aynı maharetle danışanının kendi çözümlerini üretmesine yardımcı olur, bireyi desteğiyle motive eder. Gelişimin her aşamasında kişinin vazgeçmemesi için engelleri kaldırıp, enerjisini yükselterek geleceğini güzel biçimde inşa etmesine yardımcı olur. Yaşama sevinci, iyilik ve mutluluk ana ölçütlerdir. Bireye kendi isteği ile başlattığı değişimi temel alan, kişisel ve mesleki büyüme ve gelişmesini destekleyen bir hizmet verilir. Koçluk ilişkisinde hareket, eylem, sorumluluk ve takip üzerinde durulur. Koçluktaki yaklaşım ise, bireyler ya da takımların koçun destekleyici, kendi kendini keşfetme temeline dayanan yaklaşımlarıyla kendi çözümlerini yaratabilmeleridir.

Yaşam koçu yaşadığı evreni, dünyayı ve toplumunu sürekli gözlemler. Danışanını gerektiğinde uyarır, birlikte çıkılan yolda ilerleme imkânı oluşmuyorsa; boşa kürek çekmek yerine koçluk ilişkisinin olmayacağına inandığı an süreci durdurur. Profesyonel koçluk, zayıf ya da doğru olmayan şekilde uygulanan davranışlara değil, güçlü yönler ve yeteneklerin gelişmesi için fırsatları belirleme üzerine odaklanır. Yardım alan kişiler: Kendine inanır, önemli hisseder, yeniden güven kazanıp kişisel ve mesleki yaşamında ilerlemeye odaklanır. Kendini sever, saygısını geliştirir, kapasitesini, kaynak ve potansiyelini harekete geçirir. Hayatta gideceği yeri kendisi belirler. Teknik bilgi ve becerilerini geliştirir. Önündeki engelleri kaldırır, en iyi yönlerini ve ilişkisini geliştirip yalnızlıktan kurtulur.

Kişisel koçluk talebine cevap vermek için yaşam koçu ön görüşme ve sonraki seanslarla kendisine başvuran kişinin ihtiyaç ve motivasyonu birlikte belirler. Uygulanacak yöntem ve kullanılacak araç ve teknikleri seçer. Yaşam koçu tüm bunların sonucu olarak bireyin kendisiyle ve başkalarıyla ve çevresiyle olan ilişkisini geliştirmek veya değiştirmek, gelişimi yavaşlatan kısır döngüleri parçalamak amacıyla destekleyici eylem planları geliştirir.

Koçluk hizmeti kişiye özel, hayata onun gözüyle bakıp alıştırma ve eylemlerle desteklenir. Danışanın güçlü ve gelişime açık alanlarının ortaya çıkarılması amacıyla durumuna uygun teknikler seçip uygulanır. Kişinin eğitim, işsizlik konusu, toplumdaki yeri, kariyer rehberliği ve işteki anlamını bulmasına destek olur. Kişinin düşünce sistemini harekete geçirerek hayatındaki sorunları çözme yolunda kendi cevaplarına ulaşmasına yardımcı olur. Burada bir tılsım aranacaksa, bu kendine yardım edemeyecek bireylerin yaşama sevinci ve hayata karşı bitip tükenmeyen bir arzu ile sarılmalarına engel perdenin kaldırılmasıdır. Güzel sözcükler bizi neşelendirir, gülümsememize ve kahkaha atmamıza neden olur. Yetkin bir yaşam koçu, insanın hayatını değiştirir, iyilik inancını tazeler, kişilik algısını güçlendirir, ilham verir, ruh halini iyileştirir, yaraları sarar, kalplerini ısıtır. Danışana yoldaştır.

Yaşam koçu, danışanın gözüyle bakıp onun iç dünyasına serin bir esinti gibi giren ve onu açarak sevginin görkem ve ışıltısında yoldaş olup, çözüme dair kendi gücünün kendisi tarafından harekete geçirilmesini sağlayandır.

 

Ali AKÇA